Những điểm cần kiểm tra khi lựa chọn vật liệu bạc trượt tự bôi trơn (ngậm dầu)

Động cơ của bạn có phát ra những tiếng bất thường như “kít kít”, “xào xạc” hoặc tiếng ồn tăng lên sau khi vận hành trong thời gian dài không?

Tiếng động bất thường của động cơ có thể liên quan đến nhiều yếu tố như độ chính xác lắp ráp, tình trạng bề mặt trục và điều kiện bôi trơn. Vì vậy, khi phát sinh tiếng động bất thường, cần kiểm tra lần lượt từng nguyên nhân.

Một trong những yếu tố thường bị bỏ qua là sự kết hợp giữa vật liệu bạc trượt và trục.

Những nguyên nhân chính gây tiếng động bất thường của động cơ

Tiếng động bất thường và tiếng ồn của động cơ có thể xuất phát từ các nguyên nhân sau:

• Bạc trượt và trục chưa thích ứng tốt với nhau

• Dầu bôi trơn bị thiếu hoặc xuống cấp

• Khe hở giữa đường kính trong của bạc và đường kính trục không phù hợp

• Bạc trượt hoặc trục bị mài mòn

• Bề mặt trục quá thô hoặc có vết xước

• Bạc bị biến dạng trong quá trình ép lắp

• Độ chính xác lắp ráp động cơ không đạt yêu cầu

• Sự kết hợp giữa vật liệu bạc trượt và vật liệu trục không phù hợp

• Độ nhớt hoặc đặc tính dầu bôi trơn không phù hợp với điều kiện sử dụng

Để cải thiện tiếng động bất thường, không nên chỉ kiểm tra bạc trượt mà cần đánh giá đồng thời trục, vỏ lắp, dầu bôi trơn và điều kiện lắp ráp.

Tại sao vật liệu bạc trượt ảnh hưởng đến tiếng ồn?

Bạc trượt ngậm dầu là chi tiết tiếp xúc trực tiếp với trục và hỗ trợ chuyển động quay. Vì vậy, độ cứng và khả năng thích ứng của vật liệu bạc với trục có thể ảnh hưởng đến rung động và tiếng ồn phát sinh trong quá trình trượt.

Vật liệu bạc trượt ngậm dầu gốc sắt thông thường có độ bền cơ học và khả năng chịu tải tốt. Tuy nhiên, tùy thuộc vào điều kiện sử dụng và sự kết hợp với trục, vật liệu này có thể cần một khoảng thời gian nhất định để đạt trạng thái tiếp xúc ổn định ban đầu.

Trong khi đó, vật liệu bạc trượt ngậm dầu gốc đồng thường mềm hơn vật liệu gốc sắt và dễ thích ứng với bề mặt trục. Nhờ đó, vật liệu có thể giúp giảm tiếp xúc cục bộ và rung động nhỏ, từ đó hỗ trợ giảm tiếng ồn khi trượt.

Tuy nhiên, việc sử dụng vật liệu gốc đồng không đồng nghĩa với việc mọi vấn đề tiếng ồn đều được giải quyết. Vẫn cần đánh giá tổng thể tải trọng, tốc độ quay, nhiệt độ sử dụng và độ nhám bề mặt trục.

Những điểm cần lưu ý khi lựa chọn vật liệu ưu tiên khả năng vận hành êm

1. Khả năng thích ứng với trục

Vật liệu bạc càng dễ thích ứng với bề mặt trục thì càng có khả năng hạn chế tiếp xúc cục bộ và rung động.

Đối với động cơ nhỏ, ngay cả rung động rất nhỏ cũng có thể truyền ra bên ngoài và trở thành tiếng ồn. Vì vậy, khả năng thích ứng ban đầu là một tiêu chí đánh giá quan trọng.

2. Đặc tính của dầu tẩm

Trong bạc trượt ngậm dầu, dầu được tẩm vào các lỗ rỗng bên trong vật liệu thiêu kết và được cung cấp ra bề mặt trượt trong quá trình hoạt động.

Nếu độ nhớt hoặc đặc tính nhiệt độ của dầu không phù hợp với điều kiện sử dụng, màng dầu có thể không được hình thành đầy đủ, làm tăng ma sát và tiếng động bất thường.

3. Khe hở giữa bạc trượt và trục

Nếu khe hở quá nhỏ, ma sát và nhiệt phát sinh có thể tăng lên. Nếu khe hở quá lớn, rung động và độ rơ dễ xuất hiện.

Ngoài ra, khi bạc được ép vào vỏ lắp, đường kính trong có thể bị co lại. Vì vậy, thiết kế cần tính đến kích thước sau khi ép lắp.

4. Độ nhám bề mặt trục

Nếu bề mặt trục quá thô, trục có thể làm tổn thương bề mặt bạc hoặc cản trở quá trình hình thành màng dầu.

Do đó, ngoài vật liệu bạc, cần kiểm tra đồng thời độ cứng, phương pháp xử lý bề mặt và độ nhám của trục.

5. Tải trọng và tốc độ quay

Nếu chỉ ưu tiên khả năng vận hành êm và lựa chọn vật liệu quá mềm, bạc có thể bị mài mòn hoặc biến dạng trong điều kiện tải trọng cao.

Vì vậy, khi lựa chọn vật liệu thực tế, cần cân bằng giữa khả năng vận hành êm và khả năng chịu tải.

Khi nào nên cân nhắc bạc trượt ngậm dầu gốc đồng?

Vật liệu bạc trượt ngậm dầu gốc đồng có thể là lựa chọn phù hợp trong những trường hợp sau:

• Muốn giảm tiếng ồn khi động cơ vận hành

• Muốn nâng cao khả năng vận hành êm của sản phẩm

• Coi trọng khả năng thích ứng ban đầu với trục

• Muốn hạn chế gỉ sét

• Sử dụng cho động cơ nhỏ, tải trọng nhẹ

• Muốn duy trì chuyển động quay ổn định trong thời gian dài

Ngược lại, đối với ứng dụng tải trọng cao hoặc ưu tiên chi phí vật liệu, vật liệu gốc sắt hoặc gốc sắt–đồng có thể phù hợp hơn.

“No.1-H” – vật liệu phù hợp với ứng dụng yêu cầu độ ồn thấp

No.1-H của Peace-Lon là vật liệu bạc trượt tự bôi trơn (ngậm dầu) gốc đồng đa dụng, tương đương tiêu chuẩn JIS P4013Z.

Vật liệu có thành phần chính là đồng và thiếc, đồng thời có khả năng thích ứng tốt với trục và khả năng vận hành êm cao. Vì vậy, No.1-H phù hợp với các ứng dụng mà tiếng ồn vận hành ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng sản phẩm, chẳng hạn như:

• Động cơ nhỏ

• Thiết bị âm thanh

• Thiết bị văn phòng

• Động cơ quạt

Hỗ trợ lựa chọn vật liệu từ Peace-Lon Vietnam

Peace-Lon Vietnam hỗ trợ lựa chọn vật liệu phù hợp với từng ứng dụng và điều kiện sử dụng đối với bạc trượt ngậm dầu thiêu kết và linh kiện cơ khí thiêu kết.

Công ty xem xét tổng thể các yêu cầu như:

• Khả năng vận hành êm

• Khả năng chống mài mòn

• Khả năng chịu tải

• Khả năng chống ăn mòn

• Chi phí

Từ đó, Peace-Lon Vietnam có thể hỗ trợ xuyên suốt từ lựa chọn vật liệu, sản xuất thử, đánh giá đến sản xuất hàng loạt.

Khi gặp vấn đề về tiếng động bất thường hoặc tiếng ồn của động cơ, khách hàng có thể cung cấp thông tin về vật liệu bạc hiện tại và điều kiện sử dụng để được đề xuất giải pháp cải thiện phù hợp hơn.